Gündem

Türkiye'nin kıyı şeridi tamamen değişecek!


ABD'li bilim insanı Wallace Broecker, 1975 yılında "küresel ısınma" terimini bir bilimsel makalede ilk kez

Türkiye'nin kıyı şeridi tamamen değişecek!
16 Ağustos

Küresel iklim krizinin boyutlarını her geçen gün biraz daha iyi anlıyoruz.

Yakın zamanda yaşadığımız yangınlar ve seller, krizin ilk güçlü emareleri ancak önümüzdeki 80 yıllık dönemde ülkemizin haritasının değişmesine yol açacak değişimler maalesef bizi bekliyor...

ABD'li bilim insanı Wallace Broecker, 1975 yılında "küresel ısınma" terimini bir bilimsel makalede ilk kez kullandığında çok kısa bir süre içinde dünyanın bu noktaya geleceğini kimse tahmin etmiyordu.

Sadece 45 yılda işler "küresel ısınma" noktasından "küresel iklim krizi" aşamasına ulaştı. Son bir ayda ülkemizde yaşanan seller, yangınlar ve ardından bir kez daha gelen seller bile krizin büyüklüğünü anlayabilmek için yeterli.

En kötüsü de tüm bu felaketlerin sorumlusu biziz, yani insanlar. Hızla artan nüfusumuzla, üretim ve tüketim alışkanlıklarımızla dünyanın hızla ısınmasına katkıda bulunuyoruz.

Dünyanın ortalama sıcaklığı arttıkça atmosfer, okyanuslar ve kutup bölgelerinde çok hızlı değişimler yaşanıyor. Bu değişimler dünyanın dört bir yanındaki aşırı hava olaylarının sayısını ve sıklığını hızla artırıyor.

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) 9 Ağustos günü yayımlanan Altıncı Değerlendirme Raporu'nun ilk kısmında da bu sorunun altı kalın çizgilerle çiziliyor. Dünyanın dört bir yanından 234 bilim insanının imzasını taşıyan raporda, sıcaklıklar değiştikçe Dünya'nın nasıl değiştiği ve bunun gelecek için ne anlama geldiği ifade ediliyor.

SICAKLIKLAR ARTACAK AMA TEK SORUN MAALESEF BU DEĞİL

Raporda uzmanlar sera gazı emisyonlarında hızlı ve kapsamlı bir sınırlamaya gidilmediği müddetçe önümüzdeki 20-30 yılda dünyadaki ısınmanın ara hedef olan 1,5 santigrat derecenin üzerine çıkacağını, hatta kritik eşik olan 2 santigrat derecenin bile aşılabileceğini net bir biçimde ortaya koyuyor.

Rapora göre, eğer sıcaklık artışı 1,5 derece ile sınırlı kalırsa, sıcak dalgaları artacak sıcak mevsimler daha uzun, soğuk mevsimler ise daha kısa sürecek. 2 derecelik artışta ise sıcak dalgaları hem tarımı hem de insan sağlığını tehdit eder boyutlara erişecek.

Ancak mesele sadece sıcaklık artışıyla sınırlı değil. Nem ve kuraklık dengeleri, rüzgarlar, kar yağışları ve buzul tabakaları, sahil kıyıları ve okyanusların tamamını karanlık bir gelecek bekliyor.

DENİZ SEVİYELERİNDEKİ YÜKSELME OLDUKÇA KRİTİK

IPCC raporunda denizler ve okyanuslar konusuna özel bir başlık ayrılmış. Bu başlıkta en çok dikkat çeken ve Türkiye gibi üç tarafı denizlerle çevrili bir ülkede en dikkatle okunması gereken noktaların başında da deniz seviyelerindeki yükselme geliyor.

Raporun su ile ilgili maddelerini özetlemek gerekirse;

-- İklim değişikliği su döngüsünü kuvvetlendiriyor. Bunun sonucunda birçok bölgede yoğun kuraklıklar yaşanırken, bunun karşısında çok daha yoğun yağışları ve sel baskınlarını görüyoruz.

-- İklim değişikliği yağış düzenlerini değiştiriyor. Yüksek enlemlerde yağışların artması olasıyken, subtropik bölgelerin geniş kesimlerinde yağışlar azalacak. Muson yağmurlarında da bölgesine göre değişimler gözlenecek.

-- Permafrostta erime artacak, mevsimsel kar yağışları azalacak, buzullar ve buz örtüleri eriyecek, Kuzey Kutbu çevresinde yaz aylarında görülen deniz buzu azalmasında artış yaşanacak.

-- Okyanuslarda sular ısınacak, sıcak dalgaları daha sık yaşanacak, asit seviyeleri artarken oksijen seviyeleri düşecek. İnsan faaliyetleriyle birebir bağlantılı bu gelişmeler hem okyanus ekosistemlerini hem de hayatları bu ekosistemlere bağlı insanları etkileyecek. Bu değişimler en az bu yüzyılın sonuna kadar devam edecek.

-- Sahil kıyılarındaki şehirlerdeki deniz seviyeleri 21'inci yüzyıl boyunca yükselmeye devam edecek. Rakımı düşük yerlerde deniz taşkınlarını ve deniz erozyonlarını daha sık göreceğiz. Geçmişte 100 senede bir yaşanan aşırı uçlardaki deniz seviyesi olayları yüzyıl sonunda her yıl yaşanır hale gelecek.

-- Bazı şehirler, artan sıcaklıklar, aşırı yağış kaynaklı şehirler ve sahillerde yükselen deniz seviyeleri nedeniyle yaşanamaz hale gelecek.

2050 İLE 2100 ARASINI BELİRLEMEK BİZİM ELİMİZDE

Bu son iki madde Türkiye için çok önemli sonuçlar taşıyor. IPCC raporunun yazarlarından iklim bilimci Robert Kopp, The Conversation'a yaptığı açıklamada, geçtiğimiz 10 yılda küresel ortalama deniz seviyelerinin her yıl 4 milimetre (toplam 4 santimetre) arttığını belirterek, "Bu fark, iki faktöre bağlı olarak daha da açılacak: Birincisi kutuplardaki ve dağ buzullarındaki buzların erimesi, ikincisi de okyanustaki suyun hacminin ısındıkça artması" diye konuştu.

İZMİR VE İSTANBUL'UN SAHİL ŞERİTLERİ SULAR ALTINDA KALACAK

Biz de bütün bu uyarılar ışığında, küresel ısınma senaryolarının ülkemizi nasıl etkileyeceğini araştırdık.

Türkiye'nin kıyıları nasıl bir değişim geçirecek? Risk en çok hangi şehirlerimizde? Climate Central'ın Surging Seas (Yükselen Denizler) haritası tam olarak bu sorulara yanıt vermek için hazırlanmış. Haritada 2100 yılına gelindiğinde, dünyadaki ortalama sıcaklığın 2 ve 4 derece arttığı durumlarda denizlerin yükselmesi sonucu nerelerin sular altında kalacağı gösteriliyor.

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.